ul. 1 maja 13/4, 20-410 Lublin
tel. 81 532 64 70
fax. 81 532 84 65
adres e-mail biuro@nowesciezki.pl
formularz kontaktowy
Ekonomia Społeczna
EKONOMIA SPOŁECZNA - CO TO TAKIEGO?
Ekonomia społeczna (zwana również przedsiębiorczością społeczną) jest pojęciem bardzo szerokim i trudno streścić założenia tej idei w jednym zdaniu. Podążając za definicją europejskiej sieci badawczej EMES (European Research Network) przedsiębiorstwo społeczne charakteryzuje działalność o celach społecznych, której zyski są ponownie inwestowane w te cele bądź we wspólnotę. Celem przedsiębiorstwa społecznego nie jest maksymalizacja zysku ani zwiększenie dochodu udziałowców, czy właścicieli.
EMES wyodrębnił również kryteria społeczne i ekonomiczne, które cechują podmioty działające w sektorze ekonomii społecznej.
Ze względu na kryteria ekonomiczne podmioty te charakteryzuje:
• prowadzenie w sposób względnie ciągły, regularny działalności w oparciu o instrumenty ekonomiczne;
• niezależność, suwerenność instytucji w stosunku do instytucji publicznych;
• ponoszenie ryzyka ekonomicznego;
• istnienie choćby nielicznego płatnego personelu.
Ze względu na kryteria społeczne podmioty te charakteryzuje:
• wyraźna orientacja na społecznie użyteczny cel przedsięwzięcia;
• oddolny, obywatelski charakter inicjatywy;
• specyficzny, możliwie demokratyczny system zarządzania;
• możliwie wspólnotowy charakter działania;
• ograniczona dystrybucja zysków.
Należy zaznaczyć, iż przedsiębiorstwo społeczne nie musi spełniać wszystkich kryteriów równocześnie aby został do takowego zaliczony. Od podmiotów zaliczanych do sektora ekonomii społecznej wymagane jest posiadanie większości z nich.
Zgodnie ze słownikiem terminologicznym Szczegółowego Opisu Priorytetów PO KL (SzOP PO KL) podmioty ekonomii społecznej zostały zdefiniowane następująco: „W ramach PO KL do tej kategorii zaliczone zostały: spółdzielnie socjalne, spółdzielnie pracy, spółdzielnie inwalidów i niewidomych, organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o pożytku publicznym i wolontariacie (Dz. U. z dnia 29 maja 2003 r. z późn. zm.).”
Podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy to osoby prawne i jednostki organizacyjne działające na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania oraz stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego.
JAKIE FUNKCJE PEŁNI EKONOMIA SPOŁECZNA?
Nadrzędną funkcją ekonomii społecznej jest przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu. Jednakże ekonomia społeczna spełnia ponadto wiele istotnych prorozwojowych funkcji, m.in.:
• tworzy materialną bazę dla działania organizacji obywatelskich,
• promuje alternatywne formy kredytowania,
• wzmacnia kapitał społeczny,
• służy regeneracji lokalnej przestrzeni publicznej,
• sprzyja urzeczywistnieniu idei obywatelskości,
• ułatwia reformowanie sektora usług publicznych.
Ekonomia społeczna definiowana jest jako obszar, w którym wzajemnie przenikają się: sektor publiczny, sektor prywatny i tzw. trzeci sektor. Tym samym stanowi uzupełnienie luki, jaka powstaje między wymienionymi sektorami oraz odpowiedź na potrzeby realizacji celów społecznych, które nie są, bądź nie mogą być zaspokojone przez państwo czy rynek.
PODMIOTY EKONOMII SPOŁECZNEJ
Instytucje ekonomii społecznej są podmiotami gospodarczymi i społecznymi działającymi we wszystkich sektorach. Wśród form, jakie przybierają podmioty ekonomii społecznej znajdują się m.in.: banki spółdzielcze, ubezpieczenia wzajemne, spółdzielnie, fundusze poręczeniowe, przedsiębiorstwa społeczne i socjalne, agencje rozwoju regionalnego, stowarzyszenia, fundacje.
Główne płaszczyzny aktywności przedsiębiorstw społecznych: ochrona socjalna, usługi socjalne, zdrowie, banki, ubezpieczenia, produkcja rolnicza, sprawy konsumenckie, praca stowarzyszona, rzemiosło, sektor mieszkaniowy, dostawy, usługi dla mieszkańców, szkolenie i edukacja, zakres kultury, sport i rozrywka.
Mimo wielości form prawnych istnieje pewien zespół cech wspólny wszystkim tym podmiotom:
• pierwszeństwo celów indywidualnych i społecznych ponad zyskiem
• otwarte i dobrowolne członkostwo
• demokratyczna kontrola członków
• połączenie potrzeb członków/użytkowników i/lub potrzeb ogólnych
• obrona i realizacja wartości solidarności i odpowiedzialności
• autonomiczne zarządzanie i niezależność od władz publicznych
• przeznaczanie wypracowanego zysku do realizacji celów stabilnego rozwoju, realizacji usług dla członków lub usług ogólnych.
Masz pytania? Skontaktuj się z nami